OKULU SATIŞA ÇIKARTILAN BİR ÖĞRETMEN İLE RÖPORTAJ

Beyoğlu Refia Övüç Kız Teknik Öğretim Olgunlaşma Enstitüsü’nden Oya İşkar’la okulun satışa çıkış sürecini ve sonrasında gelişen muhalefeti konuştuk.

Beyoğlu Refia Övüç Kız Teknik Öğretim Olgunlaşma Enstitüsü’nde resim öğretmenisiniz. Okulunuzun satılacağı bilgisine nasıl ulaştınız? Süreç nasıl gelişti? Bunu biraz anlatabilir misin?

İl milli eğitim müdürlüğünden defalarca telefon gelmiş olduğunu öğrendik. İdareden çeşitli bilgiler istenmiş; tapu belgesi, öğrenci bilgileri, kimlikler, nerede oturdukları, okula uzaklık-yakınlık vs. gibi durumlar hakkında bilgi istenmiş. Çeşitli sebeplerle okulu gezmek için insanlar gelmeye başladılar. Sanki alıcı gözüyle bakıp gidiyorlardı. Bu bile okulun satılmak istenmesinin bir göstergesiydi.

Okulun satılacağı bilgisi dolaşmaya başlayınca bunun orada bulunan öğretmenler, öğrenciler, hizmetliler arasında nasıl bir etkisi oldu?

Tabi, okulun satılmasını okuldaki hiç kimse istemiyor. Okuldaki farklı sendikalı arkadaşlarla konuştuğumuzda ortak bir sorun olması nedeniyle bağlı olduğumuz sendikalara haber vererek bir toplantı örgütleyelim dedik. Ben de kendi sendikam ile görüştüm. Ancak diğer sendikalardan pek haber alamadık.

Peki sonrasında eylem yapma fikri nasıl oluştu? Eylemin etkisi ne oldu?

Okulun satılacağı bilgisini Eğitim-Sen’e taşıdıktan sonra Okuluma Dokunma İnisiyatifi meseley üzerine aldı ve bir eylem yapmaya karar verdik.

Bunun dışında bir gelişme olmadı, sit alanı raporu alındı. Basında, o gün tesadüfen ordan geçen Özdemir İnce, durumu görünce köşesinde bu konuya değindi. Eylem sonrasındaki süreçte İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından okul idaresine okulun satılmayacağı söylendi.

Okulun satılmayacağı yönündeki bu duruma okulda bulunanlar nasıl bakıyorlar, ikna oldular mı? Sen nasıl bakıyorsun?

Okul çalışanları sit alanı raporu olduğu için bu okulun satılmayacağını düşünmekteler. Okuldaki öğretmenler, öğrenciler ikna olmuş görünüyorlar. Ben açıkçası şüpheyle yaklaşıyorum. Peşini bırakmamak, sürekli takip etmek gerektiğini düşünüyorum.

MAÇKA AKİF TUNÇEL LİSESİ'NDEN BİR ÖĞRENCİ: MAHİR EGE ŞİMŞEK

Ülkemizde herşeyi sattılar. Şimdi okulları da satıyorlar. Herşeye bir ticarethane gözüyle bakıyorlar. Oysa eğitime yatırım geleceğe yatırım demektir. Kar beklenmez. Öğrenciler okulların, hastalar hastahanelerin müşterisi değildir. Benim okulum tarihi bir binadır ve yeri çok güzeldir; belki otel olarak güzel olabilir ama okul olarak daha güzel. Bir de ben sanat bölümünde okuyorum, tarihi bir binaya çok uyumlu bir bölüm olduğunu düşünüyorum. Ayrıca bütün güzel şeylerin parası olanlara değil emekçi çocuklarına da yakışacağına inanıyorum. Okulu satarak yalnızca binayı değil; bizlerin anılarını ve her şeyden önemlisi geleceğimizi satıyorlar.

Ve ben iktidara diyorum ki ellerinizi okulumuzdan ve geleceğimizden çekin!

MÜCELLA YAPICI İLE RÖPORTAJ

TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi'nden Mücella Yapıcı ile son yıllarda etkinliği artan özelleştirme politikalarının yeni bir durağı olan okulların satılması sürecini konuştuk.

Okuluma Dokunma İnisiyatifi: Okulların satılmasını meşrulaştıran ve kolaylaştıran bu sürece nasıl gelindi? Daha önce bu okulların satılmasını engelleyen bir yönetmelik var mıydı? Şimdi ne değişti de bu okul binaları satılmaya başlandı?

Mücella Yapıcı: Bu sürecin çok temel, ekonomik bir gerekçesi var. Bizim ekonomimiz, özellikle 80'lerden sonra üretimi içermeyen bir yapıya bürünmüştür. Neo-liberal politikalar eşliğinde girilen küreselleşme dediğimiz dönemde kent arazileri, bu arazilerdeki kamu kuruluşları, binaları ve bunların satışından elde edilen gelirler ekonominin temel kaynağı haline getirilmiş durumdadır. Devletin küçültülmesi mantığı altında kamunun elindeki taşınır taşınmaz her türlü değerin satışı söz konusu.

Bu noktada tabi buna paralel olarak eğitimin özelleştirilmesi çok önemli bir argüman burada, birincisi bu. Ikincisi, İstanbul gibi kentsel rantın çok önemli olduğu ve ekonomiye kazandırılmaya çalışıldığı metropollerde bu kamuya ait varlıkların satılarak hem özelleştirilmesi hem de bütçedeki borç stoğunun aşağı çekilmesi. Çünkü bakıyorsunuz, kamu kurum ve kuruluşlarının taşınmaz mallarının satışı hakkında kanunun gerekçesinde şu açıkça var, develetin borç stoğunun aşağı çekilmesi! İşte hazinenin 40,5 milyon dönüm arazisi var, metrekaresini şu kadara satarsak, şu kadar gelir elde ederiz.

Okuluma Dokunma İnisiyatifi: Peki bu gerekçeleri okul binalarının satışı sürecine nasıl uyguluyorlar?

Mücella Yapıcı: Şunu söylüyorlar, "devletin eğitime ayırdığı kaynaklar yeterli değil, elde yeterli  bütçe yok. Bunun yeni kaynaklarla desteklenmesi lazım; o zaman özellikle kentin merkezindeki rant değeri yüksek okul binalarını satışa çıkartalım, bunlardan elde ettiğimiz gelirlerle de daha fazla okul yapalım". Şimdi bu akıl alacak bir gerekçe değil. 2003 yılında çıkartılan 5005 sayılı bir kanunla bu işin girizgahını yaptılar. İstanbul Valisi de Milli Eğitim Müdürü de bu okulları satıp yerine daha fazla okul yaptıracaklarını açık açık söylüyorlar. Ama tabi şöyle bir şey var, satılacak okullara baktığımızda, işte Çamlıca Kız Lisesi, Kandilli Kız Lisesi, Etiler Lisesi, Maçka Akif Tuncel Lisesi, son derece yerleşmiş eğitim kurumları bunlar. Siz bu eğitim kurumlarını kentin merkezinden kaldırırsanız eğitime çok ciddi bir darbe vurursunuz. Çünkü böylesine zengin bir tarihi ve kültürel mirasa sahip, yerleşmiş eğitim kurumlarında, kentin merkezinde yetişen öğrencilerin kenti ve değerlerini sahiplenmesi çok daha güçlü ve sağlam olur. Ayrıca bu sadece ilköğretim okulları için de geçerli değil. Üniversiteler de bu işin içinde. Biliyorsunuz, Yıldız Teknik'in büyük bir kısmı taşındı, Taşkışla'daki İTÜ binasını otel yapmak istiyorlar. Bir şekilde devlet üniversiteleri merkezden uzaklaştırılıyor, bazı cemaat üniversiteleri, veya özel sermaye gruplarının eğitim kurumları, üniversiteleri merkeze taşınıyor.

Okuluma Dokunma İnisiyatifi: Okul satışlarını bu bağlamda daha büyük bir projenin parçası olarak değerlendirebilir miyiz?

Mücella Yapıcı: Yukarda sıraladığımız argümanların dışında bir de özellikle İstanbul'un geçirmekte olduğu büyük çaplı bir dönüşüm söz konusu. Şehrin merkezi bölgeleri, emekçi kesimden ve hatta orta sınıftan arındırlmaya çalışılıyor. Kentin çeperlerine doğru itiliyorlar. Bunun bir yolu da okul ve hastaneleri (Çapa Tıp Fakültesi, Şişli Etfal Hastanesi) merkezden uzaklaştırmak, merkezi bölgelerde daha çok özel okulları ve hastaneleri barındırmak. Dolayısıyla sen ya özel okullardan ve hastanelerden hizmet alacaksın, eğer ekonomik gücün buna yetmiyorsa bırakıp gideceksin. İstanbul'a dayatılan yeni yaşam formu bu.